www.bgemn.ubhealth.mn

Хөхний хавдраас урьдчилан сэргийлье

ХӨХНИЙ БҮТЭЦ
Side view of breastхөхийг хажуу талаас харсан байдал

v Fat – өөхөн эд
Lobules – хэлтрүүд
Nipple – толгой
Ducts (for draining milk when breastfeeding) – цоргонууд (хөхүүл үед сүү дамжуулах)
Muscle – булчин

Хөх нь дараах бүтцүүдийг агуулна. Үүнд:

v Хөхний эд нь цээжний хананд булчинд бэхлэгдсэн байдаг.

v Булчирхайлаг эдээс тогтсон олон хэлтрүүд. Эдгээр нь жирэмсэлсний дараагаас сүү боловсруулж эхэлдэг.

v Цоргонууд . Эдгээр нь хэлтрүүдээс сүүг хөхний толгой руу дамжуулах сувгууд болнон

v Өөхөөн эд холбогч эд

v Цусны судсууд, тунгалгийн болон мэдрэлийн судсууд /биеийн бусад хэсгүүдийн адил /

Хөхний хорт хавдар гэж юу вэ?

v Хөхний цорго, сувгийн хучуур эдээс гаралтай хорт хавдар юм. Орчны эд рүү болон судас, тунгалагийн зайд нэвчиж ургах ба цусны судас, тунгалагийн замаар алсын эрхтнүүд рүү үсэрхийлж тархана.

v Орчны тунгалагийн булчирхайд суганы, эгэмний дээд болон хөхний доторх булчирхайнууд хамаарна

Хавдрын үе шат гэж юу вэ?

Хөхний хавдрын эдээс авсан сорьцыг микроскопоор харж болно.

Эсүүдийн хэд хэдэн онцлогийг харснаар хавдарт "зэрэг" тогтоож болно.

Ерөнхийдөө, зэрэглэл бага тусмаа хавдар химийн болон туяаны зэрэг эмчилгээнд илүү сайн хариу үйлдэл үзүүлэх магадлалтай.

Хөхний нэвчсэн хавдрууд нь мөн хавдрын эсүүд орчны цусны буюу тунгалгийн судсууд руу нэвчсэн болон нэвчээгүй гэж хуваагддаг.

Хөхний хорт хавдрын тоон үзүүлэлт

v Дэлхий дээр: Бүх хавдрын 10%,

v Өндөр хөгжилтэй оронд эмэгтэйчүүдийн хавдрын бүтцийн 1-рт орж байна.

v Монгол Улсад: 2006-2010 онуудад бүх хавдрын 2%, эмэгтэйчүүдэд шинээр оношлогдсон хавдрын 5% эзэлж, сүүлийн 8 жилд өвчлөл 100,000-д 0,8-1,3 байснаа 2,5-3,5 болж өссөн дүнтэй байна.

v БГД: Бүх хавдрын 10,5%

Хөхний хавдрын тавиланд нөлөөлөх хүчин зүйлс

Хавдрын хүчин зүйлс

v Булчирхайн байдал

v Хавдрын хэмжээ

v Гистологийн/бөөмийн зэрэг

v Тунгалаг/цус.судасны нэвчилт

v Патологийн үе шат (TNM)

v Стеройд рецептор (ER/PR)

v ДНК гийн агууламж (ploidy, S-phase)

v EIC (in situ)

Хувийн хүчин зүйл

v Нас

v Цэвэршилтийн байдал

v Гэр бүлийн түүх

v Хорт хавдраар өвдсөн эсэх

v Дархлааны байдал

v Үрэвслийн хариу урвал

v Хоол тэжээл

v Урд нь хими эмчилгээ

v Урд нь туяа эмчилгээ

Хөхний хавдрыг үүсгэх эрсдэлт хүчин зүйлс

v Хөхний хавдрыг үүсгэх магадлалыг тодорхой хувиар нэмж байгаа хүчин зүйлийг эрсдэлт хүчин зүйлс гэдэг.

v Хөхний хавдар үүсэх магадлалыг тодорхой хувиар бууруулж байгаа хүчин зүйлийг хамгаалах хүчин зүйлс гэдэг.

Хөхний хавдрын эрсдэлт хүчин зүйлс /хянах боломжтой/

Хөхний үзлэг гэж юу вэ?

v Эмэгтэйн хөхөнд хорт хавдар бий эсэхийг үзэх тогтмол үзлэг юм.

v Хөхийг тэмтэрч шалгахдаа босоогоороо эсвэл хэвтээ байрлалд шалгана.

v 30 нас хүрсэн эмэгтэй өөрийнхөө хөхний хэлбэр дүрс, ерөнхий байр байдлыг мэддэг.

v Биений юм ирснээс хойш 1-2 долоо хоногийн дараа хөхөө өөрөө шалгадаг дадал эзэмшсэн байна.

v Цэвэршсэн эмэгтэй бүр сар бүрийн нэг тогтсон өдөр хөхөө шалгах хэрэгтэй.

Хөхийг харж ажиглах

v Эхлээд гараа унжуулж, дараа нь толгой дээрээ өргөж зогсон хөхөө шалгана ; дараа нь гараа ташаандаа авч, гараар ташаандаа хүчтэй тулна. Мөн хоѐр гараа алгаар нь нийлүүлж хавсран духны өмнө барьж, урагш тонгойж хөхөө харж шалгана.

v Дээрх байрлалд цээжний булчингууд агшсан байх тул хавдар холбоосонд нөлөөлсөн бол арьс дотогш татагдаж харагдана.

v Толинд хөхөө харж шалгахдаа хөхний дүрс, хэлбэр, арьсны өнгө өөрчлөгдсөн , хөхнөөс ялгарал гарч байгаа эсэхийг анхааралтай шалгана.

v Хөх улайсан, судас нь тодорсон байх нь хөхний цусан хангамж нэмэгдсэнийг харуулах ба энэ нь хавдрын ургалттай холбоотой байж болзошгүй. Хөхний товч цайвар өнгөтэй болох, шархлаа эдгэрэхгүй байх зэрэг нь хөхний эмгэгийн шинж байхыг үгүйсгэхгүй.

v Арьс “жүржийн хальс” шиг (гялалзаж хавагнасан ба том, гүн нүхтэй) болох шинж тунгалгийн суваг бөглөрсөнтэй холбоотой гардаг.

v Хөхний товч хавтгай, дотогш татагдсан, эсвэл цэх зогсож байхад хэвийн хэрнээ урагш тонгойход дотогш татагдаж байвал хөхөнд эмгэг өөрчлөлт байх магадлалтай.

Хөхийг босоо байрлалд тэмтэрч шалгах

v Усанд орж байхдаа хөхөө өөрөө шалгах боломжтой. Арьс нойтон байхад эмгэг өөрчлөлтийг илрүүлэхэд хялбар байдаг.

v Баруун гараа өргөнө.

v Савантай зүүн гараар баруун хөхөө шалгана.

v Зүүн хөхийг үүний нэгэн адил шалгана.

v Хөхийг 1,2,3-р хурууны алган талын гадаргуугаар тэмтэрч шалгана.

v Учир нь хурууны өндөг мэдрэмж багатай, урт хумстай тохиолдолд хумс садаа болох сул талтай.

v Мөн хурууны хооронд хөхийг хавчихгүй байхаар шалгана.

Хөхийг босоо байрлалд тэмтэрч шалгах аргачлал

1. Хөхний суга орчмын хэсгээс эхлэн шалгаж хурууг хөхний доод хэсэг хүртэл аажим явуулна. Улмаар хурууг бага зэрэг дотогш болгон дээшээ явуулна. Ийнхүү дээш, доош чиглэсэн хөдөлгөөнөөр хөхийг бүхэлд нь шалгана. Хоѐр хөхийг хоѐуланг нь шалгана.

2. Хөхийг бялуу хуваадаг шиг хэрчмүүдэд “хувааж”, хэрчим тус бүрийг гаднаас хөхний товч руу чиглүүлэн тэмтэрч шалгана. Ийнхүү хэрчим хэрчмээр хөхийг бүхэлд нь, суганы хамтаар шалгана. Хоѐр хөхийг хоѐуланг нь шалгана.

3. Энэхүү аргыг хэрэглэхдээ хөхний товч орчмоос эхлүүлж, товчийг тойруулан тэмтэрнэ. Гадагш чиглэн тойргийн хэмжээг аажим аажмаар нэмэх замаар хөхийг бүхэлд нь, суганы хамтаар шалгана. Хоѐр хөхийг хоѐуланг нь шалгана.

Хөхийг хэвтээ байрлалд тэмтэрч шалгах аргачлал

Баруун хөх

v Баруун мөрөн доор дэр тавина.

v Баруун гараа дэрлэж хэвтэнэ

v Зүүн гараар баруун хөхөө бүхэлд нь шалгана

v Босоо шугамаар жижиг тойрог маягийн хөдөлгөөн хийж хөхийг шалгана

v Эхний удаа хөнгөн, хоёр дахь удаа дунд зэрэг , гурав дахь удаа хүчтэй дарж тэмтрэлтийг гүйцэтгэнэ.

v 2-4 дүгээр хурууны алган талын гадаргуйгаар жижиг тойрог маягийн хөдөлгөөн хийж хөхийг шалгана.

v Хөхний товчийг шахаж, ялгарал гарч байгаа эсэхийг шалгана

Зүүн хөх

v Дээрхийн адил баруун гараар зүүн хөхөө шалгана.

Хэрэв дараах өөрчлөлт илэрвэл та эмчид хандаарай

Ямар өөрчлөлтийг илрүүлж болох вэ?

v Хөх ба суганд бэрсүү эсвэл хатуу зангилаа тэмтрэгдэх

v Биений юм ирээд дууссаны дараа жижгирч багасахгүй байгаа бэрсүү эсвэл хөхний эдийн зузаарал

v Хөхний хэмжээ , хэлбэр тэгш хэмт байдал өөрчлөгдөх

v Хөх зузаарах, хавагнах

v Хөх хонхойж дотогш татагдах

v Хөхний товч ба арьс хонхойх, бусад байдлаар өөрчлөгдөх

v Хөхний товч, арьс улайх эсвэл цайрах;

v Хөхний товчноос ялгарал гарах (хөхний сүүнээс бусад), ялангуяа аяндаа гарч байгаа тунгалаг, зунгааралдсан, цусархаг ялгарал

v Хөхний товч өвдөх, эмзэглэлтэй болох

v Хөхний товч дотогш татагдах

v Хөхний ноцтой бусад өөрчлөлт

Эмгэг өөрчлөлт

  1. Хөхний хэлбэр өөрчлөгдөх, тухайлбал хавагнах
  2. Хөхний товч дотогш татагдах3.
  3. Арьс хонхойх
  4. "Жүржийн хальс" шиг арьс

Хөхний эрүүл мэндийн зохистой хяналтын төлөвлөгөө

  1. Хөхөө өөрөө шалгах (Сар бүр) (BSE)
  2. Хөхний эмнэл зүйн үзлэг (CBE)
  3. Маммограмм
  4. Хөхний ЭХО

Mammogram шинжилгээгээр зүүний үзүүрийн хэмжээтэй хорт хавдрыг ч илрүүлэх боломжтой

Мэдрэгдэж эхлэхээс хэдэн жилийн өмнө

v Зүүгээр эс соруулж шинжлэх (FNA)–Эс бүрийгшинжилнэ

v Зүүгээр эд авах биопси –Эдийн жижиг хэсэг

v Эд зүсч шинжлэх биопси-Гэмтэлтэй хэсгийг авна

Урьдчилан сэргийлэлт

v Хүүхдээ хөхүүлэх

v Хооллолтонд жимс жимсгэнэ, хүнсний ногоо давамгайлсан эрүүл хүнс хэрэглэнэ.

v Хөдөлгөөний идэвхтэй байх

v Биеийн жинг тохиромжтой эрүүл хэмжээнд барих

v Согтууруулах ундааг хэтрүүлэн хэрэглэхгүй байх

v Тамхинаас татгалзах

Арьсан доор дусал тариа хийх

Зорилго

¢ Эмчилгээний зорилгоор эмчийн заалтаар эмийн бодисыг үйлчлүүлэгчийн арьсан дор тарих.

¢ Физиологийн шингэн/ зарим эмийн хамт /

¢ Өвчин намдаах наркотик эмүүдийг 24 цаг

Ашигтай тал

¢ Хөдөлгөөний хувьд чөлөөтэй

¢ Удаан хугацаанд байрлуулж болно.

¢ Эрсдэл багатай

¢ Эдийн засгийн хувьд ашигтай

¢ Маш сайн хордлого тайлдаг.

Тарилгын талбай

¢ Гуяны урд дотор болон гадна хажуу хэсгийн дунд арьсан дор уян зүү байрлуулж тарина.

Гарах өөрчлөлт

¢ Тэр хэсгийн арьс овойх жүржийн хальс шиг болох / энэ нь хэсэг хугацааны дараа хэвийн болно/

 

Цэсүүд

Тусламж үзүүллээ

Шилэн данс


Зочдын тоо

Гишүүд : 1
Нийт мэдээ : 116018
Web Links : 6
Мэдээ үзсэн : 1291854

Цаг агаар

Санал асуулга

Сэтгэл ханамжтай үйлчилгээ авахад таньд юу хэрэгтэй байна.
 

Тамхины хор хөнөөл

Get the Flash Player to see this player.

time2online Extensions: Simple Video Flash Player Module

Зөвлөгөө